तिहार: लक्ष्मी पूजा, भाइटीका र पर्वका परम्परा

प्रस्तावना तिहार, जसलाई दीपावली वा यमपञ्चक पनि भनिन्छ, नेपालमा पाँच दिनसम्म मनाइने प्रमुख हिन्दू पर्व हो। यस पर्वले परिवार, पशु–पक्षी, देव–देवी र सामाजिक सम्बन्धको सम्मान गर्दछ। उज्यालो, प्रेम, धन–समृद्धि (लक्ष्मी) र दाजुभाइ–दिदीबहिनीको सम्बन्ध (भाइटीका) यस पर्वका मुख्य विषय हुन्। तिहार पर्वको दौरान घर–परिवार सफा राखिन्छ, दीप बालिन्छ, र रंगीचंगी सजावट गरिन्छ। यसले वातावरण उज्यालो मात्र […]

Continue Reading

दशैंका परम्परागत परिकार र तिनको धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्व

प्रस्तावना दशैं नेपालकै सबैभन्दा ठूलो र सांस्कृतिक रूपमा महत्वपूर्ण पर्व हो। पन्ध्र दिनसम्म चल्ने यस पर्वमा देवी दुर्गाको पूजा, टीका–जमरा, भेटघाट र पारिवारिक भोज हुने परम्परा छ। दशैंको विशेषता यसको भोज र परिकारहरूमा पनि देखिन्छ, जसले धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक दृष्टिले गहिरो अर्थ राख्छ। दशैंमा खाइने मुख्य परिकारहरू—खसीको मासु, मटन सेकुवा, चोइला, सुुकुटी, मटन भुटन, […]

Continue Reading

दशैँ: पूर्ण उत्सव मार्गदर्शिका, टिका र जमरा परम्परा

भाग १: परिचय – नेपालको महान् पर्व दशैँ नेपालमा मनाइने सबैभन्दा लामो र महत्त्वपूर्ण हिन्दू पर्व हो। १५ दिनसम्म चल्ने यो पर्व देवी दुर्गाको पूजा, सत्यको विजय र परिवारिक एकताको प्रतीक हो। यसमा धार्मिक, सामाजिक र सांस्कृतिक तत्त्वको अद्भुत संयोजन पाइन्छ। टिप: दशैँका प्रमुख दिन र पूजा विधि सम्झन Mero Nepal एप डाउनलोड गर्नुहोस्। यसले […]

Continue Reading

सप्तमी व्रत: स्त्री र पुरुषका लागि लाभकारी पूजा विधि र महत्व

Mero Nepal App : सबै धार्मिक जानकारी एउटै ठाउँमा 👉 Mero Nepal App मार्फत तपाईंले सजिलैसँग नेपाली पात्रो, पंचाङ्ग, व्रत–पर्व, राशिफल, कुन्डली लगायतका सामग्री पढ्न सक्नुहुन्छ।त्यसैगरी Mero Jyotish / Personal Jyotish सेवाबाट तपाईंले सप्तमी व्रत, ग्रहदोष निवारण, र ज्योतिषीय उपाय बारे व्यक्तिगत मार्गदर्शन पाउन सक्नुहुन्छ। भूमिका हिन्दू धर्ममा सप्तमी तिथिलाई विशेष पवित्र मानिन्छ। रथसप्तमी, विदा […]

Continue Reading

चतुर्मास पूजा : चार महिनामा गर्नुपर्ने विधि र लाभ

Mero Nepal App : सबै धार्मिक जानकारी एउटै ठाउँमा Mero Nepal App बाट तपाईँले सजिलै Nepali Patro (BS/AD), Nepali Panchang, व्रत–पर्व, Rashifal, Kundali लगायत सबै जानकारी पाउन सक्नुहुन्छ।यसमा रहेको Mero Jyotish / Personal Jyotish / Private Jyotish सेवाबाट तपाईँ आफ्नो जन्मकुण्डली, राशिफल र चतुर्मास पूजा सम्बन्धी व्यक्तिगत सुझाव पाउन सक्नुहुन्छ। भूमिका हिन्दू धर्ममा चतुर्मासलाई अत्यन्त […]

Continue Reading

कुशे औँसी: पितृत्व, पितृ-स्मरण र प्रकृतिको त्रि-आयामिक उत्सव

खण्ड १: परिचय: औँसीको अँध्यारोमा बल्ने तीन ज्योति भाद्र महिनाको कृष्णपक्षीय औँसी। आकाशमा चन्द्रमाको अनुपस्थितिले धर्तीमा गाढा अँध्यारो छाएको हुन्छ। तर, नेपाली संस्कृति र परम्पराको आकाशमा यो दिन सामान्य औँसी होइन; यो त तीनवटा शक्तिशाली ज्योतिले जगमगाउने एक विशेष पर्व हो। यो दिनको अँध्यारोलाई तीनवटा प्रकाशले चिर्दछ: पहिलो, प्रकृतिको पवित्रताको प्रतीक ‘कुश’को ज्योति; दोस्रो, जीवित […]

Continue Reading

जनै पूर्णिमा: पवित्रता, सुरक्षा र परम्पराको त्रिवेणी

परिचय: पर्वको समग्र परिचय नेपाली हिन्दू पात्रोमा जनै पूर्णिमा एक महत्त्वपूर्ण र बहुआयामिक पर्वको रूपमा स्थापित छ, जसले गहिरो वैदिक परम्परा र जीवन्त लोक संस्कृतिलाई एकै सूत्रमा बाँधेको छ। श्रावण महिनाको शुक्ल पक्षको पूर्णिमाका दिन मनाइने यो पर्व केवल एउटा धार्मिक अनुष्ठान मात्र होइन, यो नवीकरण, श्रद्धा र सम्बन्धको एक त्रिवेणी हो। यस दिनलाई विभिन्न […]

Continue Reading

श्रावण १५: खिरको महत्त्व

अमृत वर्षा: शिव भूमि नेपालमा श्रावण १५ र खीरको महिमा नेपालको मनसुन-सिक्त परिदृश्यमा, जब धर्तीको सुगन्ध र पाक्दै गरेको खीरको मीठो, मसलेदार बास्ना एकआपसमा मिसिन्छ, तब श्रावण १५ को आगमन हुन्छ। यो केवल पात्रोको एक तिथि मात्र होइन; यो एक गहिरो सांस्कृतिक, आध्यात्मिक र वैज्ञानिक अनुष्ठान हो, जसले नेपाली पहिचानको सारलाई समेटेको छ। “असार १५ […]

Continue Reading

नाग पञ्चमी: घरमा सम्पूर्ण विधि-विधान सहित पूजा गर्ने विस्तृत मार्गदर्शन ।

खण्ड १: नाग पञ्चमी – पर्वको महत्त्व, पौराणिक आधार र आध्यात्मिक फल १.१ पर्व परिचय: श्रावण शुक्ल पञ्चमीको महिमा नाग पञ्चमी हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको एक महत्त्वपूर्ण र प्राचीन पर्व हो, जुन हरेक वर्ष हिन्दू पञ्चाङ्ग अनुसार श्रावण महिनाको शुक्ल पक्षको पञ्चमी तिथिका दिन मनाइन्छ । ज्योतिषशास्त्र अनुसार पञ्चमी तिथिका स्वामी नाग देवता हुन्, त्यसैले यस दिन […]

Continue Reading

नेपालमा निर्जला एकादशी: महत्व, विधि र सांस्कृतिक परम्परा

परिचय निर्जला एकादशी नेपाली हिन्दु परम्परामा एक विशिष्ट र महत्वपूर्ण स्थान ओगटेको पर्व हो। यो एकादशी ज्येष्ठ महिनाको शुक्ल पक्षमा पर्दछ । ‘निर्जला’ शब्दले ‘जल बिना’ भन्ने अर्थ बुझाउँछ, अर्थात् यस व्रतमा व्रतालुहरूले जलसमेत ग्रहण नगरी कठोर उपवास बस्ने गर्दछन् । नेपाली हिन्दु धर्मावलम्बीहरूका लागि यो एकादशी अत्यन्त पुण्यदायी र महत्वपूर्ण मानिन्छ । यसलाई वर्षभरि […]

Continue Reading