महाशिवरात्रि हिन्दू धर्ममा भगवान् शिवलाई समर्पित सबैभन्दा महत्वपूर्ण पर्वहरूमध्ये एक हो। “महान् शिवको रात” भन्ने अर्थ बोकेको यो पर्व नेपाल, भारत र विश्वभरका हिन्दू समुदायमा भव्य रूपमा मनाइन्छ। नेपालमा भने यस पर्वको केन्द्र काठमाडौंस्थित पशुपतिनाथ मन्दिर हो। हरेक वर्ष लाखौँ भक्तजन, साधु–सन्त, नागा बाबा र योगीहरू पशुपतिनाथमा भेला भई शिवको आराधनामा लीन हुन्छन्। १. महाशिवरात्रिको […]
Continue Reading
प्रस्तावना महाशिवरात्रि हिन्दू धर्मका प्रमुख र पवित्र पर्वहरूमध्ये एक हो। प्रत्येक वर्ष फाल्गुन कृष्ण चतुर्दशीको दिन मनाइने यो पर्व भगवान् शिवप्रति अनन्त श्रद्धा, भक्ति र विश्वासको प्रतीक मानिन्छ। यस दिन शिवमन्दिरहरूमा विशेष पूजा–आराधना, रात्रि जाग्राम, व्रत र ध्यान गर्ने परम्परा रहिआएको छ। धार्मिक दृष्टिले यो दिनलाई भगवान् शिवले समुद्र मन्थनबाट निस्किएको हलाहल विष पिएर संसारलाई […]
Continue Reading
भाग १: ज्योतिषशास्त्रका आधार स्तम्भहरू ज्योतिषशास्त्र, जसलाई वेदको नेत्र भनिएको छ, ब्रह्माण्डमा रहेका खगोलीय पिण्डहरूको चाल र मानव जीवनमा पर्ने त्यसको प्रभावको अध्ययन गर्ने गहन विज्ञान हो । फलादेश वा भविष्यवाणी यस विज्ञानको सबैभन्दा महत्वपूर्ण र जटिल पक्ष हो । एक सफल फलादेश केवल केही सामान्य नियमहरूमा आधारित हुँदैन, बरु यो ग्रह, राशि, नक्षत्र र […]
Continue Reading
परिचय: पर्वको समग्र परिचय नेपाली हिन्दू पात्रोमा जनै पूर्णिमा एक महत्त्वपूर्ण र बहुआयामिक पर्वको रूपमा स्थापित छ, जसले गहिरो वैदिक परम्परा र जीवन्त लोक संस्कृतिलाई एकै सूत्रमा बाँधेको छ। श्रावण महिनाको शुक्ल पक्षको पूर्णिमाका दिन मनाइने यो पर्व केवल एउटा धार्मिक अनुष्ठान मात्र होइन, यो नवीकरण, श्रद्धा र सम्बन्धको एक त्रिवेणी हो। यस दिनलाई विभिन्न […]
Continue Reading
अमृत वर्षा: शिव भूमि नेपालमा श्रावण १५ र खीरको महिमा नेपालको मनसुन-सिक्त परिदृश्यमा, जब धर्तीको सुगन्ध र पाक्दै गरेको खीरको मीठो, मसलेदार बास्ना एकआपसमा मिसिन्छ, तब श्रावण १५ को आगमन हुन्छ। यो केवल पात्रोको एक तिथि मात्र होइन; यो एक गहिरो सांस्कृतिक, आध्यात्मिक र वैज्ञानिक अनुष्ठान हो, जसले नेपाली पहिचानको सारलाई समेटेको छ। “असार १५ […]
Continue Reading
भाग १: नाग पञ्चमी – एक परिचय र पृष्ठभूमि नाग पञ्चमी हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको एक महत्वपूर्ण र आस्थामा आधारित पर्व हो, जुन हरेक वर्ष श्रावण महिनाको शुक्ल पक्षको पञ्चमी तिथिमा मनाइन्छ । यो दिन विशेष रूपमा नाग देवताहरूको पूजा र आराधनाका लागि समर्पित छ। हिन्दू संस्कृतिमा नागलाई केवल एक साधारण सर्पको रूपमा मात्र हेरिँदैन, बरु उनीहरूलाई […]
Continue Reading
प्रस्तावना: युगको व्यथा र शास्त्रको प्रकाश वर्तमान समाजमा व्याप्त भ्रष्टाचार, नैतिक पतन, र अधर्मको अनियन्त्रित वृद्धिले हरेक सचेत नागरिकको मनमा गहिरो चिन्ता र पीडा उत्पन्न गराएको छ। यो केवल एक व्यक्तिगत अवलोकन मात्र नभई, युग-धर्मको परिवर्तनले ल्याएको एक सामूहिक र कटु अनुभव हो। आश्चर्यजनक रूपमा, आज हामीले भोगिरहेका यी समसामयिक समस्याहरू हजारौं वर्ष पहिले नै […]
Continue Reading
खण्ड १: नाग पञ्चमी – पर्वको महत्त्व, पौराणिक आधार र आध्यात्मिक फल १.१ पर्व परिचय: श्रावण शुक्ल पञ्चमीको महिमा नाग पञ्चमी हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको एक महत्त्वपूर्ण र प्राचीन पर्व हो, जुन हरेक वर्ष हिन्दू पञ्चाङ्ग अनुसार श्रावण महिनाको शुक्ल पक्षको पञ्चमी तिथिका दिन मनाइन्छ । ज्योतिषशास्त्र अनुसार पञ्चमी तिथिका स्वामी नाग देवता हुन्, त्यसैले यस दिन […]
Continue Reading