परिचय:कृष्ण जन्माष्टमी, जसलाई गोवर्धनाष्टमी वा गोपालाष्टमी पनि भनिन्छ, भगवान कृष्णको जन्मको अवसरमा मनाइन्छ। नेपालभरि यो पर्व धार्मिक भक्ति, सांस्कृतिक उत्साह र सामाजिक सहभागिताको अवसरको रूपमा मनाइन्छ। भक्तजनहरूले पूजा, उपवास, भजन, नाचगान र सांस्कृतिक कार्यक्रममार्फत भगवान कृष्णको जीवन र शिक्षालाई सम्मान गर्छन्। १. उपवास र भक्ति अभ्यास सूर्य उदयदेखि मध्यरातसम्म उपवास राखिन्छ। फलफूल, दूध वा केहीले […]
Continue Reading
परिचयवैशाख महिनाको शुक्ल पक्षको एकादशीलाई मोहिनी एकादशी भनिन्छ। एकादशी व्रतहरू विष्णु भगवानलाई समर्पित हुन्छन् तर मोहिनी एकादशीलाई विशेष महत्व दिइन्छ। पौराणिक मान्यताअनुसार यो दिन पालन गर्ने व्रतले पाप नाश हुन्छ, आत्मा शुद्ध हुन्छ र भक्तलाई मोक्ष प्राप्तिको बाटो खुल्छ। पौराणिक पृष्ठभूमिमोहिनी एकादशीको कथा समुद्रमन्थनसँग सम्बन्धित छ। अमृत निकाल्ने क्रममा देवता र असुरबीच ठूलो संघर्ष भयो। […]
Continue Reading
खण्ड १: ज्योतिषीय प्रस्तावना र आश्विन महिनाको समग्र ऊर्जा यो मासिक राशिफल वैदिक ज्योतिषको एक विशिष्ट र गहन सिद्धान्तमा आधारित छ, जसलाई ‘सूर्य-लग्न’ विश्लेषण भनिन्छ। सामान्यतया प्रचलित राशिफलहरू चन्द्रमाको स्थितिलाई आधार मानेर तयार पारिन्छन्, जसले व्यक्तिको मन र भावनात्मक अवस्थालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ । तर, यस विश्लेषणमा चन्द्रमालाई पूर्ण रूपमा अलग राखी, सौर्यमण्डलका राजा र आत्माका […]
Continue Reading
परिचयहिन्दू धर्ममा तुलसी (Ocimum sanctum) अत्यन्त पवित्र मानिन्छ। तुलसीको बिरुवा घरमा राख्नु केवल परम्परा मात्र होइन, यो आध्यात्मिक, स्वास्थ्य र पारिवारिक सौभाग्यको प्रतीक हो। तुलसीको पूजा गर्दा सकारात्मक ऊर्जा, मानसिक शान्ति, समृद्धि र दीर्घायु प्राप्त हुने विश्वास छ। घरमै तुलसी रोपण गर्दा न केवल धार्मिक पुण्य हुन्छ, तर वातावरण पनि शुद्ध र सकारात्मक हुन्छ। तुलसीको […]
Continue Reading
प्रस्तावना नेपालमा मात्र होइन, सम्पूर्ण दक्षिण एसियामा मनाइने गुरु पूर्णिमा एक अद्वितीय पर्व हो। यस दिनलाई शिक्षक, आचार्य, र आध्यात्मिक गुरु प्रति श्रद्धा, सम्मान र कृतज्ञता व्यक्त गर्ने अवसरका रूपमा मनाइन्छ। आषाढ महिनाको पूर्णिमा तिथिमा पर्ने यो पर्वलाई वैदिक संस्कृतिमा “व्यवसाय, ज्ञान र जीवनलाई उज्यालो दिने गुरुहरूको सम्झना गर्ने दिन” मानिन्छ। गुरु पूर्णिमाको ऐतिहासिक र […]
Continue Reading
परिचयनेपालमा प्रत्येक वर्ष फागुन ७ गते राष्ट्रिय रूपमा लोकतन्त्र दिवस मनाइन्छ। यो दिन केवल छुट्टीको दिन मात्र होइन, नेपाली जनताको संघर्ष, अधिकार र लोकतान्त्रिक मूल्यको सम्मानको प्रतीक हो। लोकतन्त्र दिवसले हामीलाई हाम्रो अधिकार र जिम्मेवारीको महत्त्व सम्झाउँछ, र नागरिकको सक्रिय सहभागिता र सामाजिक उत्तरदायित्वको सन्देश दिन्छ। नेपालमा लोकतन्त्रको आवश्यकता किन?नेपालमा लामो समयसम्म सङ्गठित राजशाही शासन […]
Continue Reading
महाशिवरात्रि हिन्दू धर्ममा भगवान् शिवलाई समर्पित सबैभन्दा महत्वपूर्ण पर्वहरूमध्ये एक हो। “महान् शिवको रात” भन्ने अर्थ बोकेको यो पर्व नेपाल, भारत र विश्वभरका हिन्दू समुदायमा भव्य रूपमा मनाइन्छ। नेपालमा भने यस पर्वको केन्द्र काठमाडौंस्थित पशुपतिनाथ मन्दिर हो। हरेक वर्ष लाखौँ भक्तजन, साधु–सन्त, नागा बाबा र योगीहरू पशुपतिनाथमा भेला भई शिवको आराधनामा लीन हुन्छन्। १. महाशिवरात्रिको […]
Continue Reading
नेपालको हिमाली क्षेत्र र त्यसका समुदायहरूमा पर्व र नयाँ वर्षको विशेष महत्व छ। यसैमध्ये ग्याल्पो ल्होसार शेर्पा समुदायको नयाँ वर्ष पर्व हो। “ग्याल्पो” अर्थात राजा र “ल्होसार” अर्थात नयाँ वर्ष। यो पर्व फेब्रुअरी वा मार्च महिनामा, चन्द्रक्यालेन्डरअनुसार, घर र मठमा विशेष पूजाअर्चना र सांस्कृतिक कार्यक्रमसँग मनाइन्छ। ग्याल्पो ल्होसार केवल मिति परिवर्तनको प्रतीक मात्र होइन; यो […]
Continue Reading
नेपाली ज्योतिषशास्त्रमा कुन्डली वा जन्म कुण्डली व्यक्तित्व, व्यवहार, क्षमता, रुचि, कमजोरी र जीवनका महत्वपूर्ण निर्णयहरू बुझ्ने एउटा शक्तिशाली उपकरण हो। ग्रह, नक्षत्र, तिथि र लग्नको आधारमा जन्म कुण्डलीले व्यक्ति सम्बन्ध, करियर, स्वास्थ्य, शिक्षा र व्यक्तिगत विकासमा मार्गदर्शन दिन्छ। नेपालमा कुन्डलीको परम्परा सदियौँदेखि विवाह मिलान, व्यवसाय, स्वास्थ्य, शिक्षा र जीवन योजनामा प्रयोग हुँदै आएको छ। आधुनिक […]
Continue Reading
नेपाललाई “चाडपर्वको देश” भनेर चिनिन्छ। हिमालदेखि तराईसम्म, जातजाति र संस्कृतिअनुसार, यहाँ हरेक महिना कुनै न कुनै पर्व मनाइन्छ। दशैं, तिहार, होली, तीज, माघे संक्रान्ति, चैत्रदशैं, जनै पूर्णिमा वा बाला चतुर्दशी—यी सबैले नेपाली समाजलाई जोड्ने आधार तयार गरेका छन्। तर आज लाखौं नेपालीहरू रोजगारी, शिक्षा वा अन्य कारणले विदेशमा बस्छन्। गाउँघरको भैलो, दशैंको टीका, होलीको रंग, […]
Continue Reading