म्हा पूजा नेपालका नेवार समुदायले मनाउने अत्यन्तै अनौठो, सांस्कृतिक र आध्यात्मिक दृष्टिले महत्वपूर्ण पर्व हो। यो नेपाल संवत नयाँ वर्षको पहिलो दिनमा मनाइन्छ र यसले व्यक्तिगत शुद्धि, आत्म–सजगता, आध्यात्मिक नवीनीकरण र आन्तरिक सशक्तिकरणमा केन्द्रित हुन्छ। अन्य पर्वहरू जहाँ देवी–देवताहरूको पूजा गरिन्छ, त्यसको विपरीत म्हा पूजाले व्यक्ति स्वयंलाई पूज्य मान्छ र शरीर, मन र आत्मालाई पवित्रताको […]
Continue Reading
परिचय काग तिहार, जसलाई काग दिवस पनि भनिन्छ, तिहारको पहिलो दिन हो, जुन नेपालका सबैभन्दा रंगीन र व्यापक रूपमा मनाइने चाडपर्वमध्ये एक हो। तिहार, प्रायः दीपावलीको नामले चिनिने, पाँच दिनसम्म चल्ने पर्व हो जसले जनावर, देवी–देवताहरू र पारिवारिक सम्बन्धहरूलाई सम्मान गर्दछ। काग तिहार विशेष रूपमा कागलाई समर्पित हुन्छ, जुन हिन्दु परम्परामा मृत्यु, भाग्य र दैवी […]
Continue Reading
उधौली पर्व किरात समुदायको मौलिक संस्कृति, जीवनशैली र आध्यात्मिक दर्शनसँग जोडिएको महत्वपूर्ण पर्व हो। हरेक वर्ष मङ्सिर महिनामा (नोभेम्बर–डिसेम्बर) मनाइने यो पर्वले मौसमी परिवर्तनलाई मात्र होइन, मानिस, जनावर, चरा र सम्पूर्ण प्रकृतिको जीवनचक्रलाई पनि प्रतिविम्बित गर्छ। किरात समुदायको परम्परा सदैव प्रकृतिप्रति निर्भर र कृतज्ञ रहँदै आएको छ। त्यसैले, उधौलीलाई उनीहरूले प्रकृतिसँगको सहअस्तित्व, सामुदायिक एकता र […]
Continue Reading
सरस्वती पूजा र वसन्तको सुरुवात सरस्वती पूजा, जसलाई वसन्त पंचमी पनि भनिन्छ, नेपाल र भारतीय उपमहाद्वीपमा मनाइने सबैभन्दा सम्मानित पर्वहरूमध्ये एक हो। यो ज्ञान, शिक्षा, बुद्धि, कला, र संस्कृतिकी देवी सरस्वतीलाई समर्पित छ। यो पर्व सामान्यतया जनवरी अन्त्य वा फेब्रुअरी सुरुमा पर्छ र **वसन्त ऋतु (बसन्त रितु)**को आगमनसँग मेल खान्छ। सरस्वती पूजा केवल आध्यात्मिक रुपमा […]
Continue Reading
नेपाल बहुजाति, बहुभाषा र बहुसांस्कृतिक देश हो। यहाँका विभिन्न समुदायले आफ्ना मौलिक संस्कार र पर्वलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्। तीमध्ये एक विशेष महत्व बोकेको पर्व हो उभौली पर्व, जसलाई किराँत समुदायले धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक पहिचान र कृषि जीवनसँग जोडेर मनाउँछन्। हरेक वर्ष वैशाख महिनामा (एप्रिल–मे) मनाइने यो पर्वलाई किराँत समुदायले नयाँ खेतीपाती सुरु हुनु अघि प्रकृतिसँग […]
Continue Reading
परिचय महानवमी दशैं पर्वको नवौं दिन हो, जसमा विशेष रूपमा विष्वकर्मा र हतियारहरूको पूजा गरिन्छ। यो दिन शक्ति, सुरक्षा, भक्ति र समृद्धिको प्रतीक मानिन्छ। घर–घर र उद्योग, कार्यालय, कारखाना र औद्योगिक स्थलहरूमा विष्वकर्मा पूजा गरिन्छ। महानवमीको दिन केवल देवी–देवताहरूको आराधना मात्र होइन, औजार, हतियार, उपकरण र उद्योगका साधनहरूको पूजा गरेर नकारात्मक ऊर्जा हटाउने र सकारात्मक […]
Continue Reading
परिचय कोजाग्रत पूर्णिमा दशैं पर्वको पन्ध्रौं र अन्तिम दिन हो। यो दिन नेपाली समाजमा विशेष महत्व राख्छ, किनकि यस दिन लक्ष्मी पूजाको परम्परा पूरा गरिन्छ। घर सफा गरेर, दीप प्रज्वलन गरेर, र रातभर जागरण गरेर यस दिनलाई धन, समृद्धि, स्वास्थ्य र परिवारिक शान्तिको प्रतीकको रूपमा मनाइन्छ। कोजाग्रत पूर्णिमा केवल धार्मिक दिन मात्र होइन; यो सामाजिक […]
Continue Reading
परिचय नेपालको सबैभन्दा ठूलो पर्व दशैं नौ दिनसम्म मनाइन्छ। प्रत्येक दिन देवी दुर्गाको अलग–अलग स्वरूपको पूजा हुन्छ। यसै क्रममा सप्तमी अर्थात् दशैंको सातौं दिनलाई फूलपाती भनिन्छ। फूलपातीको दिन धार्मिक दृष्टिले मात्र होइन, ऐतिहासिक र सांस्कृतिक दृष्टिले पनि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। यस दिन घर–घरमा दुर्गा पूजाका लागि आवश्यक सामग्री भित्र्याउने परम्परा छ। जमरा, फूल, बेलपत्र, धूप–दीप, […]
Continue Reading
परिचय महाअष्टमी दशैं पर्वको आठौं दिन हो, जसमा विशेष रूपमा दुर्गा भवानीको पूजा गरिन्छ। यो दिन शक्ति, भक्ति र धार्मिक अनुष्ठानको प्रतीक मानिन्छ। महाअष्टमीको दिन घर–घरमा दुर्गा भवानीका विशेष पूजा सामग्री राखेर आराधना गरिन्छ। यो दिनलाई नकारात्मक शक्ति हटाउने, सकारात्मक ऊर्जा प्रवाह गर्ने, र देवीको आशीर्वाद प्राप्त गर्ने अवसरको रूपमा लिइन्छ। घरायसी पूजा, सामुदायिक अनुष्ठान […]
Continue Reading
नेपालको सबैभन्दा ठूलो पर्व दशैंको सुरुवात घटस्थापना बाट हुन्छ। यो दिन धार्मिक, सांस्कृतिक र आध्यात्मिक दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। पन्ध्र दिनसम्म चल्ने यो पर्वको पहिलो दिन घटस्थापनाले सम्पूर्ण उत्सवलाई दिशा दिन्छ। यस दिन देवी दुर्गाको आवाहन गरिन्छ र जमरा रोपिन्छ, जसले दशैंको सम्पूर्ण पूजा–विधिमा केन्द्रीय स्थान ओगटेको हुन्छ। घटस्थापनाको विधि घटस्थापना शब्द संस्कृतका दुई शब्दबाट […]
Continue Reading