ट्याग: panchang

नेपालको धार्मिक, सांस्कृतिक, र सामाजिक जीवनमा पंचाङ्गको भूमिका सदियौँदेखि अत्यन्तै महत्वपूर्ण रहेको छ। पंचाङ्ग एक समय–निर्धारण प्रणाली हो, जसले सूर्य, चन्द्रमा, ग्रह र नक्षत्रहरूको गति अनुसार दिन, तिथि, योग, करण, र वारको जानकारी दिन्छ। नेपाली समाजमा दैनिक जीवन, अनुष्ठान, पर्व, विवाह, गृह प्रवेश, यात्रा, स्वास्थ्य, व्यवसाय, र शिक्षा जस्ता धेरै गतिविधिहरू पंचाङ्गको आधारमा तय गरिन्छ। […]

नेपालमा चन्द्र तिथि धार्मिक, सांस्कृतिक, र सामाजिक जीवनको अभिन्न हिस्सा हो। केवल समय मापनको साधन नभई, यो परम्पराले पूजा–अनुष्ठान, व्रत, पर्व, र सामुदायिक गतिविधिहरूलाई क्रमबद्ध बनाउँछ। नेपालमा हिन्दू र बौद्ध परम्परामा तिथि अनुसार कर्म गर्ने प्रचलन गहिरो छ। प्रत्येक चन्द्र तिथिले शुभ–अशुभको संकेत दिने विश्वासले व्यक्तिको धार्मिक, सामाजिक, र पारिवारिक निर्णयमा ठूलो भूमिका खेल्छ। यसरी […]

नेपालमा समयगणना केवल क्यालेन्डर वा घडीमा सीमित विषय होइन, यो सांस्कृतिक, धार्मिक र ज्योतिषीय ज्ञानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको परम्परागत प्रणाली हो। वैदिक कालदेखि प्रचलित पंचाङ्गको आधार तिथि, नक्षत्र, वार, योग र करण हुन्। यी पाँच अंगहरूले समयलाई भौतिक मात्रामा होइन, ऊर्जात्मक, अध्यात्मिक र नैसर्गिक लयबद्धता अनुसार व्याख्या गर्छन्। त्यसैले नेपालमा विवाहदेखि व्यवसाय सुरु गर्ने, यात्रा […]

सारांश:तिथि, चन्द्रमा र सूर्यबीचको कोणीय दूरीका आधारमा निर्धारण गरिने समय इकाइ हो, जसले नेपालको धार्मिक कार्य, चाडपर्व, व्रत, पूजा, तथा दैनन्दिन संस्कारका निर्णयमा गहिरो प्रभाव पार्छ। नेपाली समाजमा तिथिलाई समयको वैज्ञानिक मानक मात्र नभई मन–ऊर्जा, प्रकृति, र आध्यात्मिक चेतना समायोजन गर्ने खगोलीय मापकका रूपमा प्रयोग गरिन्छ। 1. तिथि के हो? तिथि चन्द्रपाञ्चाङ्गको मूल आधार हो। […]