रामकृष्ण परमहंस जयन्ती: आध्यात्मिक शिक्षाहरू

रामकृष्ण परमहंस, उन्नाइसौं शताब्दीका महान् आध्यात्मिक गुरु, धर्म, भक्ति र ध्यानमार्गका अद्वितीय प्रतिनिधि थिए। उहाँले आफ्नो साधना, अनुभव र शिक्षामार्फत सम्पूर्ण संसारलाई आध्यात्मिक सत्यको खोजतर्फ डो-याउनुभयो। उहाँको जन्मजयन्ती प्रत्येक वर्ष फाल्गुण शुक्ल द्वितीयामा मनाइन्छ, जसलाई भक्तजनहरूले विशेष महत्वका साथ मनाउँछन्। जीवन परिचय र आध्यात्मिक यात्रा सन् 1836 मा पश्चिम बङ्गालको कामारपुकुर गाउँमा जन्मनुभएका रामकृष्ण परमहंस […]

Continue Reading

विश्व रेडक्रस दिवस: नेपालमा सेवा र स्वयंसेवा

विश्व रेडक्रस दिवस प्रत्येक वर्ष 8 मई मा मनाइन्छ। यो दिवस रेडक्रस तथा रेडक्रिसेन्ट सोसाइटीको मानवता, सेवा, र आपतकालीन सहायता कार्यप्रति सम्मान व्यक्त गर्न समर्पित छ। नेपालमा पनि यो दिवस सामाजिक सेवा, स्वास्थ्य, र आपतकालीन तयारीको महत्वलाई जनमानसमा बुझाउन मनाइन्छ। विश्व रेडक्रस दिवसको इतिहास र महत्व विश्व रेडक्रस दिवसको शुरुवात हेनरी डुन्यान्ड को योगदानबाट भएको […]

Continue Reading

कार्तिक पूर्णिमा: धार्मिक मेला, पवित्र स्नान र सांस्कृतिक पर्व

कार्तिक पूर्णिमा हिन्दू धर्मावलम्बी र बौद्ध धर्मावलम्बी दुवैका लागि अत्यन्तै पवित्र पर्व हो। यो पर्व हिन्दू पात्रोको कार्तिक महिनाको पूर्णिमाको दिन (अक्टोबर–नोभेम्बर) मनाइन्छ। नेपाल र भारतमा यसको धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक महत्व उच्च मानिन्छ। भक्तजनहरूले पूजा, पवित्र स्नान, मेला र रथयात्रामा भाग लिएर आध्यात्मिक पुण्य कमाउने विश्वास गर्छन्। धार्मिक महत्व कार्तिक पूर्णिमा हिन्दू धर्ममा विशेष […]

Continue Reading

खग्रास चन्द्रग्रहण: समय र सांस्कृतिक महत्व

खग्रास चन्द्रग्रहण, जसलाई अंग्रेजीमा Lunar Eclipse भनिन्छ, तब देखा पर्छ जब पृथ्वी सूर्य र चन्द्रमाको बीचमा आउँछ र चन्द्रमा पूर्ण रूपमा पृथ्वीको छायामा पर्छ। यो खगोलीय घटना केवल रातो चन्द्रमा देखिने प्राकृतिक चमत्कार मात्र होइन, धार्मिक, सांस्कृतिक र वैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट पनि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। नेपालमा खग्रास चन्द्रग्रहणलाई विशेष श्रद्धा र सावधानीसहित मनाउने परम्परा छ। Mero […]

Continue Reading

स्थानीय देवी–देवताका जात्राहरू: ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र धार्मिक दृष्टिकोण

नेपाल विविध जाति, भाषा, धर्म र संस्कृतिको संगम स्थल हो। यहाँको प्रत्येक समुदायले आफ्नै स्थानीय देवी–देवता वा शक्तिपीठलाई पूजा गर्ने परम्परा छ। यी देवी–देवताका जात्राहरू केवल धार्मिक अनुष्ठान मात्र होइन, सामाजिक एकता, सांस्कृतिक प्रदर्शन, ऐतिहासिक परम्परा र समुदायको पहिचानको प्रतीक पनि हुन्। स्थानीय देवी–देवता र जात्राहरूको महत्व स्थानीय देवी–देवता प्रायः क्षेत्रीय परम्परा, प्राकृतिक वातावरण र […]

Continue Reading

विश्व संस्कृत दिवस: भाषा र संस्कृतिको संरक्षण

विश्व संस्कृत दिवस प्रत्येक वर्ष मनाइने एक महत्वपूर्ण अवसर हो जसले संस्कृत भाषा र यससँग सम्बन्धित सांस्कृतिक, धार्मिक तथा साहित्यिक धरोहरको संरक्षण र प्रचार–प्रसारमा जोड दिन्छ। यो दिवस विश्वभरका विद्वान, शिक्षक, विद्यार्थी र भाषाशास्त्रीहरूले संस्कृत भाषाको महत्व, यसको साहित्यिक सम्पदा र सांस्कृतिक योगदानलाई स्मरण गर्ने अवसरको रूपमा मनाउँछन्। संस्कृत भाषा र यसको ऐतिहासिक महत्व संस्कृत […]

Continue Reading

अमावस्या उपवास र परम्परा

अमावस्या, जसलाई “नयाँ चन्द्रको दिन” भनिन्छ, प्रत्येक महिनाको कृष्ण पक्षको अन्तिम दिन पर्छ। यस दिन चन्द्रमा पूर्णतया अदृश्य हुन्छ र रात पूर्ण अन्धकारमय देखिन्छ। वैदिक दर्शन, हिन्दू धर्मशास्त्र, र लोकपरम्परामा अमावस्यालाई आध्यात्मिक शुद्धि, पितृ तर्पण, दान–पुण्य र साधनाका लागि विशेष दिनका रूपमा मानिन्छ। केवल खगोलिय दृष्टिले होइन, सांस्कृतिक, धार्मिक र सामाजिक दृष्टिले पनि यो दिन […]

Continue Reading

पापनाशिनी एकादशी: उपवास र धार्मिक महत्व

पापनाशिनी एकादशी हिन्दू धर्ममा अत्यन्त पवित्र र महत्वपूर्ण व्रत हो। यो एकादशी शुक्ल पक्षको एकादशी मा पर्छ र यस दिन व्रत बस्दा भक्तजनले भगवान विष्णुको विशेष कृपा र आशीर्वाद पाउने विश्वास राख्छन्। पापनाशिनी एकादशीले जीवनका पापहरू नाश गर्ने, मानसिक शान्ति ल्याउने, आध्यात्मिक उन्नति गर्ने र मोक्षप्राप्तिको मार्ग प्रशस्त गर्ने धार्मिक महत्त्व राख्छ। पापनाशिनी एकादशीको धार्मिक […]

Continue Reading

स्वामी शशिधर जन्मजयन्ती: जीवन, दर्शन र शिक्षाहरू

स्वामी शशिधर महान् वैदिक पण्डित, दार्शनिक, समाजसुधारक तथा आध्यात्मिक साधकका रूपमा स्मरण गरिन्छ। उहाँको जन्मजयन्तीलाई धार्मिक, सांस्कृतिक र आध्यात्मिक दृष्टिले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण दिन मानिन्छ। नेपाल लगायत भारतका धेरै क्षेत्रहरूमा उहाँको जन्मजयन्ती श्रद्धा, भक्ति र आध्यात्मिक साधनासहित मनाइन्छ। जीवन परिचय स्वामी शशिधरको जीवन सत्य, धर्म र ज्ञानको खोजीमा समर्पित थियो। उहाँ बाल्यकालदेखि नै वेद, उपनिषद्, पुराण […]

Continue Reading

शनिबार प्रदोष व्रत: उपवास र पूजा विधि

शनिबार प्रदोष व्रत हिन्दू धर्ममा अत्यन्तै महत्वपूर्ण व्रत हो। यो व्रत विशेष गरी भगवान शिवको आराधनासँग सम्बन्धित छ र प्रत्येक महिनाको त्रयोदशी (13औं दिन) र द्वादशी (12औं दिन) को संध्याकालमा बसाइन्छ। शनिबार प्रदोष व्रतले भक्तको जीवनमा पाप नाश, रोग–दुःख कम गर्ने, वैवाहिक जीवनमा सुख–शान्ति र आर्थिक समृद्धि ल्याउने विश्वास गरिएको छ। शनिबार प्रदोष व्रतको महत्व […]

Continue Reading