वैदिक तथा नेपाली ज्योतिषशास्त्र – ग्रह, राशि, नक्षत्र, कुण्डलीका भाव, दशा र गोचर सम्बन्धी विस्तृत लेखहरू।
नेपालमा समयगणना केवल क्यालेन्डर वा घडीमा सीमित विषय होइन, यो सांस्कृतिक, धार्मिक र ज्योतिषीय ज्ञानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको परम्परागत प्रणाली हो। वैदिक कालदेखि प्रचलित पंचाङ्गको आधार तिथि, नक्षत्र, वार, योग र करण हुन्। यी पाँच अंगहरूले समयलाई भौतिक मात्रामा होइन, ऊर्जात्मक, अध्यात्मिक र नैसर्गिक लयबद्धता अनुसार व्याख्या गर्छन्। त्यसैले नेपालमा विवाहदेखि व्यवसाय सुरु गर्ने, यात्रा […]
Continue Reading
सूर्य पंचाङ्ग सूर्यको गतिमा आधारित समय–निर्धारण प्रणाली हो, जसले नेपालमा महिना, ऋतु, सङ्क्रान्ति, कृषि चक्र, धार्मिक विधि र सामाजिक जीवनका अनेक पक्षहरूलाई प्रभावित गर्छ। यद्यपि नेपालमा चन्द्र पंचाङ्ग पनि व्यापक रूपमा प्रयोग हुन्छ, सूर्य पंचाङ्गले वार्षिक समयचक्र, राष्ट्रिय पात्रो, ऋतु र धेरै सौर पर्वहरूको वैज्ञानिक आधार तयार गर्दछ। सूर्यको स्थिर गति, निश्चित दिग्री परिवर्तन र […]
Continue Reading
सारांश:तिथि, चन्द्रमा र सूर्यबीचको कोणीय दूरीका आधारमा निर्धारण गरिने समय इकाइ हो, जसले नेपालको धार्मिक कार्य, चाडपर्व, व्रत, पूजा, तथा दैनन्दिन संस्कारका निर्णयमा गहिरो प्रभाव पार्छ। नेपाली समाजमा तिथिलाई समयको वैज्ञानिक मानक मात्र नभई मन–ऊर्जा, प्रकृति, र आध्यात्मिक चेतना समायोजन गर्ने खगोलीय मापकका रूपमा प्रयोग गरिन्छ। 1. तिथि के हो? तिथि चन्द्रपाञ्चाङ्गको मूल आधार हो। […]
Continue Reading
आजको तीव्र गतिशील डिजिटल युगमा, आफ्नो सांस्कृतिक र आध्यात्मिक जरासँग जोडिएको रहनु पहिलेभन्दा बढी आवश्यक बनेको छ। मेरोनेपाल एप ले यही आवश्यकता पूरा गर्दै नेपालका परम्परागत ज्ञानहरू—ज्योतिष, वास्तु र धर्म—लाई आधुनिक प्रविधिसँग जोडेको छ। यो एप ती प्रयोगकर्ताहरूका लागि हो जसले परम्परा र सुविधा दुबैको मूल्य बुझ्छन्, र जसले आध्यात्मिक जानकारीलाई सजिलो रूपमा उपलब्ध गराउँछ। […]
Continue Reading
वैदिक संस्कृतिमा “शब्द”लाई ब्रह्म मानिएको छ — “शब्दो वै ब्रह्म” भन्ने उपनिषद्को वचनले स्पष्ट गर्छ कि सम्पूर्ण सृष्टिको मूल ध्वनि नै ऊर्जा हो। यही ऊर्जा जब मन्त्रको रूपमा सुसंरचित गरिन्छ, तब त्यो केवल आवाज होइन, चेतनाको कम्पन बन्न पुग्छ। मन्त्रको यही सूक्ष्म शक्ति मानव जीवनमा आध्यात्मिक, मानसिक, र भौतिक तीनै तहमा प्रभाव पार्छ। मन्त्रको उत्पत्ति […]
Continue Reading
वैदिक परम्परामा शुभ मुहूर्तको धारणा अत्यन्त गहिरो र सूक्ष्म छ। समय केवल घडीको टिक–टिक होइन, यो ब्रह्माण्डको गति हो, जसले प्रत्येक कार्यको परिणामलाई प्रभावित गर्छ। हिन्दू धर्मशास्त्रले “काल” अर्थात् समयलाई भगवान् विष्णुको एक रूप मानेको छ। त्यसैले सही समय, सही दिशा, र सही भावना सहित गरिएको कार्यलाई शुभ परिणामदायी भनिन्छ। नेपालमा विवाह, गृहप्रवेश, अन्नप्राशन, उपनयन, […]
Continue Reading
वैदिक ज्योतिष अनुसार ब्रह्माण्डका नौ ग्रहहरू—सूर्य, चन्द्र, मङ्गल, बुध, गुरु, शुक्र, शनि, राहु र केतु—मानव जीवनका नौ प्रमुख ऊर्जाका रूपमा मानिन्छन्। यी ग्रहहरू केवल आकाशमा घुम्ने खगोलीय पिण्ड होइनन्, तिनीहरू मानव मस्तिष्क, सोच, व्यवहार र भावनामा गहिरो प्रभाव पार्ने सूक्ष्म शक्ति हुन्। वैदिक दृष्टिमा ग्रहहरूको गति र स्थिति अनुसार मानिसको सोच, निर्णय र भावना परिवर्तन […]
Continue Reading
परिचयनेपाली हिन्दू परम्परामा ग्रह शान्ति एक प्राचीन र अत्यन्त महत्वपूर्ण धार्मिक प्रथा हो। जन्मकुण्डलीमा कुनै ग्रहको स्थिति दोषयुक्त हुँदा मानिसको जीवनमा मानसिक, भौतिक र सामाजिक असर पर्न सक्छ। ग्रह दोषले स्वास्थ्य, व्यवसाय, अध्ययन, पारिवारिक सम्बन्ध, विवाह र मानसिक शान्तिमा असर पार्न सक्छ। त्यसैले ग्रह शान्ति पूजा, होम, मन्त्रजप, दान, र व्रतमार्फत यसको प्रभाव कम गर्ने […]
Continue Reading
परिचयनेपाली वैदिक ज्योतिषशास्त्रमा चन्द्र ग्रहलाई मन, भावना, र संवेदनाको अधिपति मानिन्छ। मानिसको सोच, निर्णय क्षमता, आत्मविश्वास, तथा पारिवारिक सम्बन्धमा चन्द्र ग्रहको सीधा प्रभाव पर्छ। जब जन्मकुण्डलीमा चन्द्र ग्रह कमजोर, पापग्रहहरूको दृष्टिमा, वा राहु–केतुसँग संयोजनमा पर्छ, त्यतिबेला चन्द्र दोष उत्पन्न हुन्छ।यो दोषले मानिसको मानसिक सन्तुलन, व्यवहार, र सामाजिक सम्बन्धमा गहिरो असर पार्न सक्छ। नेपालजस्तो धार्मिक र […]
Continue Reading
परिचयनेपाली वैदिक ज्योतिषमा बुध ग्रहलाई बुद्धि, वाणी, तर्कशक्ति, र व्यापारको अधिपति मानिन्छ। जब बुध ग्रह जन्मकुण्डलीमा कमजोर, पापग्रहहरूको दृष्टिमा वा राहु–केतुसँग संयोजनमा पर्छ, त्यतिबेला बुध दोष उत्पन्न हुन्छ। यस दोषले मानिसको विचारशक्ति, निर्णय क्षमता, अध्ययन, र व्यवहारमा असन्तुलन ल्याउँछ। नेपालजस्तो सांस्कृतिक रूपमा संवाद, व्यवहार र सम्बन्धमा आधारित समाजमा बुध दोषको प्रभाव गहिरो मानिन्छ। बुध दोषका […]
Continue Reading