परिचय कुकुर तिहार, जसलाई कुकुर दिन पनि भनिन्छ, नेपालमा मनाइने पाँच दिने तिहार पर्वको दोस्रो दिन हो। काग तिहार (पहिलो दिन) कागलाई अर्पण गर्ने परम्पराले प्रारम्भ भए पनि, दोस्रो दिन कुकुरलाई समर्पित हुन्छ। यो दिन कुकुरलाई निष्ठावान साथी, घरपालुवा र आत्माको रक्षकका रूपमा सम्मान गरिन्छ। नेपाली संस्कृतिको विशेष दर्शन यही हो कि मानव मात्र होइन, […]
Continue Reading
परिचयसोमबार भगवान् शिवलाई समर्पित दिन मानिन्छ। यस दिन गरिएको उपवास वा व्रतालाई सोमव्रत भनिन्छ। प्राचीन धार्मिक ग्रन्थहरूमा सोमव्रतलाई भगवान् शिवको कृपा प्राप्त गर्ने उत्कृष्ट साधनका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। श्रद्धापूर्वक सोमव्रत गर्ने व्यक्तिले जीवनमा शान्ति, समृद्धि र मानसिक सन्तुलन प्राप्त गर्ने विश्वास गरिन्छ। यस व्रतले धार्मिक लाभ मात्र होइन, स्वास्थ्य सुधार, अनुशासित जीवनशैली र आध्यात्मिक […]
Continue Reading
म्हा पूजा नेपालका नेवार समुदायले मनाउने अत्यन्तै अनौठो, सांस्कृतिक र आध्यात्मिक दृष्टिले महत्वपूर्ण पर्व हो। यो नेपाल संवत नयाँ वर्षको पहिलो दिनमा मनाइन्छ र यसले व्यक्तिगत शुद्धि, आत्म–सजगता, आध्यात्मिक नवीनीकरण र आन्तरिक सशक्तिकरणमा केन्द्रित हुन्छ। अन्य पर्वहरू जहाँ देवी–देवताहरूको पूजा गरिन्छ, त्यसको विपरीत म्हा पूजाले व्यक्ति स्वयंलाई पूज्य मान्छ र शरीर, मन र आत्मालाई पवित्रताको […]
Continue Reading
रामकृष्ण परमहंस, उन्नाइसौं शताब्दीका महान् आध्यात्मिक गुरु, धर्म, भक्ति र ध्यानमार्गका अद्वितीय प्रतिनिधि थिए। उहाँले आफ्नो साधना, अनुभव र शिक्षामार्फत सम्पूर्ण संसारलाई आध्यात्मिक सत्यको खोजतर्फ डो-याउनुभयो। उहाँको जन्मजयन्ती प्रत्येक वर्ष फाल्गुण शुक्ल द्वितीयामा मनाइन्छ, जसलाई भक्तजनहरूले विशेष महत्वका साथ मनाउँछन्। जीवन परिचय र आध्यात्मिक यात्रा सन् 1836 मा पश्चिम बङ्गालको कामारपुकुर गाउँमा जन्मनुभएका रामकृष्ण परमहंस […]
Continue Reading
परिचय काग तिहार, जसलाई काग दिवस पनि भनिन्छ, तिहारको पहिलो दिन हो, जुन नेपालका सबैभन्दा रंगीन र व्यापक रूपमा मनाइने चाडपर्वमध्ये एक हो। तिहार, प्रायः दीपावलीको नामले चिनिने, पाँच दिनसम्म चल्ने पर्व हो जसले जनावर, देवी–देवताहरू र पारिवारिक सम्बन्धहरूलाई सम्मान गर्दछ। काग तिहार विशेष रूपमा कागलाई समर्पित हुन्छ, जुन हिन्दु परम्परामा मृत्यु, भाग्य र दैवी […]
Continue Reading
विश्व रेडक्रस दिवस प्रत्येक वर्ष 8 मई मा मनाइन्छ। यो दिवस रेडक्रस तथा रेडक्रिसेन्ट सोसाइटीको मानवता, सेवा, र आपतकालीन सहायता कार्यप्रति सम्मान व्यक्त गर्न समर्पित छ। नेपालमा पनि यो दिवस सामाजिक सेवा, स्वास्थ्य, र आपतकालीन तयारीको महत्वलाई जनमानसमा बुझाउन मनाइन्छ। विश्व रेडक्रस दिवसको इतिहास र महत्व विश्व रेडक्रस दिवसको शुरुवात हेनरी डुन्यान्ड को योगदानबाट भएको […]
Continue Reading
उधौली पर्व किरात समुदायको मौलिक संस्कृति, जीवनशैली र आध्यात्मिक दर्शनसँग जोडिएको महत्वपूर्ण पर्व हो। हरेक वर्ष मङ्सिर महिनामा (नोभेम्बर–डिसेम्बर) मनाइने यो पर्वले मौसमी परिवर्तनलाई मात्र होइन, मानिस, जनावर, चरा र सम्पूर्ण प्रकृतिको जीवनचक्रलाई पनि प्रतिविम्बित गर्छ। किरात समुदायको परम्परा सदैव प्रकृतिप्रति निर्भर र कृतज्ञ रहँदै आएको छ। त्यसैले, उधौलीलाई उनीहरूले प्रकृतिसँगको सहअस्तित्व, सामुदायिक एकता र […]
Continue Reading
कार्तिक पूर्णिमा हिन्दू धर्मावलम्बी र बौद्ध धर्मावलम्बी दुवैका लागि अत्यन्तै पवित्र पर्व हो। यो पर्व हिन्दू पात्रोको कार्तिक महिनाको पूर्णिमाको दिन (अक्टोबर–नोभेम्बर) मनाइन्छ। नेपाल र भारतमा यसको धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक महत्व उच्च मानिन्छ। भक्तजनहरूले पूजा, पवित्र स्नान, मेला र रथयात्रामा भाग लिएर आध्यात्मिक पुण्य कमाउने विश्वास गर्छन्। धार्मिक महत्व कार्तिक पूर्णिमा हिन्दू धर्ममा विशेष […]
Continue Reading
सरस्वती पूजा र वसन्तको सुरुवात सरस्वती पूजा, जसलाई वसन्त पंचमी पनि भनिन्छ, नेपाल र भारतीय उपमहाद्वीपमा मनाइने सबैभन्दा सम्मानित पर्वहरूमध्ये एक हो। यो ज्ञान, शिक्षा, बुद्धि, कला, र संस्कृतिकी देवी सरस्वतीलाई समर्पित छ। यो पर्व सामान्यतया जनवरी अन्त्य वा फेब्रुअरी सुरुमा पर्छ र **वसन्त ऋतु (बसन्त रितु)**को आगमनसँग मेल खान्छ। सरस्वती पूजा केवल आध्यात्मिक रुपमा […]
Continue Reading
खग्रास चन्द्रग्रहण, जसलाई अंग्रेजीमा Lunar Eclipse भनिन्छ, तब देखा पर्छ जब पृथ्वी सूर्य र चन्द्रमाको बीचमा आउँछ र चन्द्रमा पूर्ण रूपमा पृथ्वीको छायामा पर्छ। यो खगोलीय घटना केवल रातो चन्द्रमा देखिने प्राकृतिक चमत्कार मात्र होइन, धार्मिक, सांस्कृतिक र वैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट पनि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। नेपालमा खग्रास चन्द्रग्रहणलाई विशेष श्रद्धा र सावधानीसहित मनाउने परम्परा छ। Mero […]
Continue Reading