ट्याग: panchang

१. मंगलाचरण तथा परिचय ।। ॐ श्री गणेशाय नमः ।। ।। ॐ श्री बृहस्पतये नमः ।। वैदिक सनातन धर्म र नेपाली ज्योतिष परम्परामा कुनै पनि शुभ कार्य वा गहन अध्ययनको प्रारम्भ गर्नुपूर्व मंगलाचरण गर्ने विधान छ। यस प्रतिवेदनको आरम्भ पनि स्कन्दपुराणमा वर्णित देवगुरु बृहस्पतिको स्तुतिबाट गरिन्छ, जुन नेपाली समाजमा नित्य पाठ गरिने स्तोत्रहरूको एक अभिन्न […]

१. विषय प्रवेश र अनुसन्धानको पृष्ठभूमि नेपालको प्राचीन तान्त्रिक परम्परा, वास्तुकला, र शैव दर्शनको गहन अध्ययन गर्दा श्री हनुमानको पहिचान केवल एक साधारण भक्त वा सहायक देवताको रूपमा मात्र सीमित नरहेको तथ्य उजागर हुन्छ। विशुद्ध नेपाली र तान्त्रिक परिप्रेक्ष्यमा विश्लेषण गर्दा, उहाँलाई एक सर्वोच्च ब्रह्माण्डीय शक्ति, शिवको साक्षात् उग्र स्वरूप, र अनन्त कालसम्म पृथ्वीमा रहेर […]

१. प्रारम्भ (विषय प्रवेश) संस्कृत श्लोक: ‘हिमकुन्दमृणालाभं दैत्यानां परमं गुरुम् । सर्वशास्त्रप्रवक्तारं भार्गवं प्रणमाम्यहम् ।।’ भावार्थ: हिउँ, कुन्दको फूल र कमलको डाँठजस्तै विशुद्ध श्वेत र दैदिप्यमान वर्ण भएका, दैत्यहरूका परम गुरु, सम्पूर्ण शास्त्रका ज्ञाता, प्रवचक तथा महर्षि भृगुका सुपुत्र शुक्रदेवलाई म शिर झुकाएर नमन गर्दछु। नेपालको पावन भूमि, जहाँ हिमालको चिसो बतास र तराईको उब्जाऊ […]

मंगलाचरण तथा परिचय।। ॐ श्री गणेशाय नमः ।। वैदिक ज्योतिषशास्त्रमा जन्मकुण्डलीलाई जीवनको विस्तृत नक्साको रूपमा हेरिन्छ। यस कुण्डलीमा रहेका १२ भावले जीवनका विभिन्न पक्षहरू प्रतिनिधित्व गर्छन्। तीमध्ये केन्द्र भावहरू (Kendra Houses) विशेष रूपमा महत्वपूर्ण र शक्तिशाली मानिन्छन्। केन्द्र भावहरू भन्नाले १, ४, ७ र १० औं भावलाई जनाइन्छ। यी चार भाव जन्मकुण्डलीको आधार स्तम्भ जस्तै […]

मंगलाचरण तथा परिचय।। ॐ श्री गणेशाय नमः ।।।। ॐ आदित्याय नमः ।। वैदिक ज्योतिषशास्त्रमा जन्मकुण्डलीको अध्ययन गर्दा सबैभन्दा महत्वपूर्ण आधार लग्न (Ascendant) लाई मानिन्छ। लग्न भनेको व्यक्तिको जन्म भएको ठीक समयमा पूर्व दिशामा उदाइरहेको राशी हो। यही राशीलाई आधार बनाएर सम्पूर्ण जन्मकुण्डली निर्माण गरिन्छ र १२ वटा भावहरूको निर्धारण हुन्छ। त्यसैले कुनै पनि ज्योतिषीय विश्लेषण […]

मंगलाचरण तथा परिचय।। ॐ श्री गणेशाय नमः ।।।। ॐ गुरवे नमः ।। वैदिक ज्योतिषशास्त्रमा गुरु (बृहस्पति) ज्ञान, शिक्षा, धर्म, न्याय, समृद्धि, बुद्धि र आध्यात्मिकता प्रतीक ग्रह मानिन्छ। गुरुले व्यक्तिको जीवनमा दीर्घकालीन सफलता, मानसिक सन्तुलन, आर्थिक स्थिरता, आध्यात्मिक प्रगति, सामाजिक प्रतिष्ठा र पारिवारिक सन्तुलन सुनिश्चित गर्छ। जन्मकुण्डलीमा गुरु बलियो भएको व्यक्तिले जीवनका विभिन्न क्षेत्रहरूमा सहजता र […]

मंगलाचरण तथा परिचय।। ॐ श्री गणेशाय नमः ।।।। ॐ चन्द्राय नमः ।। वैदिक ज्योतिषशास्त्रमा चन्द्रमा (Moon) जीवनमा भावनात्मक स्वास्थ्य, मानसिक सन्तुलन, संवेदनशीलता, मनोबल, सामाजिक सम्बन्ध, निर्णय क्षमता र जीवनशैलीको सन्तुलनको मुख्य प्रतीक ग्रह मानिन्छ। जन्मकुण्डलीमा चन्द्र बलियो भएको व्यक्तिले आफ्नो मानसिक र भावनात्मक जीवनलाई स्थिर राख्न सक्छ, आफ्नो निर्णय क्षमता प्रभावकारी तरिकाले प्रयोग गर्न सक्छ, […]

मंगलाचरण ।। ॐ श्री गणेशाय नमः ।।।। ॐ नवग्रहाय नमः ।। परिचय वैदिक ज्योतिषशास्त्र मानव जीवनका विभिन्न पक्षहरूलाई बुझ्ने प्राचीन र गहन विद्या हो। यसले केवल ग्रहहरूको जन्मकुण्डलीमा रहेको स्थान मात्र अध्ययन गर्दैन, तर समयसँगै ती ग्रहहरूले मानिसको जीवनमा पार्ने प्रभावलाई पनि विश्लेषण गर्छ। यही कारणले ग्रह दशा र अन्तरदशा प्रणाली वैदिक ज्योतिषको अत्यन्त महत्वपूर्ण […]