सारांश:तिथि, चन्द्रमा र सूर्यबीचको कोणीय दूरीका आधारमा निर्धारण गरिने समय इकाइ हो, जसले नेपालको धार्मिक कार्य, चाडपर्व, व्रत, पूजा, तथा दैनन्दिन संस्कारका निर्णयमा गहिरो प्रभाव पार्छ। नेपाली समाजमा तिथिलाई समयको वैज्ञानिक मानक मात्र नभई मन–ऊर्जा, प्रकृति, र आध्यात्मिक चेतना समायोजन गर्ने खगोलीय मापकका रूपमा प्रयोग गरिन्छ। 1. तिथि के हो? तिथि चन्द्रपाञ्चाङ्गको मूल आधार हो। […]
Continue Reading
हिन्दू धर्ममा अग्नि केवल भौतिक तत्व होइन, जीवन, शुद्धता, ऊर्जा र परम चेतनाको प्रतीक मानिन्छ। वैदिक सभ्यतादेखि नै प्रत्येक धार्मिक विधि, यज्ञ, हवन, पूजा वा संस्कारमा अग्निको उपस्थिति अनिवार्य रहेको छ। अग्निलाई देवता र साधकबिचको पुल मानिन्छ, जसले प्रार्थना, आहुति र भावनालाई देवतासम्म पुर्याउने माध्यमको रूपमा काम गर्छ। तर अग्निको महत्त्व केवल आध्यात्मिकतामा मात्र सीमित […]
Continue Reading
नेपालको सांस्कृतिक संरचना जन्म, बाल्यकाल, विवाह, बृद्धावस्था र अन्ततः मृत्युजस्ता जीवनका सम्पूर्ण चरणहरूसँग गहिरोसँग जोडिएको छ। हिन्दू र बौद्ध दुवै परम्पराले यी चरणहरूलाई विशेष महत्व दिएका छन्, तर विधि, उद्देश्य र विश्वासका आधारमा तिनमा भिन्नता देखिन्छ। यी संस्कारहरू केवल आध्यात्मिक अभ्यास मात्र होइन, सामाजिक एकता र पारिवारिक अनुशासन पनि हुन्। जन्म संस्कार हिन्दू परिवारमा नवजात […]
Continue Reading
नेपाल बहुसांस्कृतिक, बहुभाषिक, र बहुधार्मिक देश हो। यहाँ १२५ भन्दा बढी जातजाति, भाषा, र सांस्कृतिक समूहहरू बस्छन्। यी विभिन्न समुदायका आफ्नै चाडपर्व, उत्सव, र संस्कारहरू छन्, जसले नेपालको सांस्कृतिक विविधता झल्काउँछ। चाडपर्वहरू केवल धार्मिक अनुष्ठान मात्र होइनन्, तर सामाजिक एकता, पारिवारिक सम्बन्ध, र सांस्कृतिक पहिचानको प्रतीक पनि हुन्। नेपालमा प्रत्येक चाडपर्वसँग विशेष कथा, पूजा पद्धति, […]
Continue Reading
आजको तीव्र गतिशील डिजिटल युगमा, आफ्नो सांस्कृतिक र आध्यात्मिक जरासँग जोडिएको रहनु पहिलेभन्दा बढी आवश्यक बनेको छ। मेरोनेपाल एप ले यही आवश्यकता पूरा गर्दै नेपालका परम्परागत ज्ञानहरू—ज्योतिष, वास्तु र धर्म—लाई आधुनिक प्रविधिसँग जोडेको छ। यो एप ती प्रयोगकर्ताहरूका लागि हो जसले परम्परा र सुविधा दुबैको मूल्य बुझ्छन्, र जसले आध्यात्मिक जानकारीलाई सजिलो रूपमा उपलब्ध गराउँछ। […]
Continue Reading
नेपाल बहुसांस्कृतिक र बहुभाषिक देश हो। यहाँ १२५ भन्दा बढी जातजाति, भाषा, र सांस्कृतिक समूहहरू बस्छन्। प्रत्येक समुदायको आफ्नै परम्परा, पर्व, पोशाक, भोजन, नृत्य, संगीत, र हस्तकला छ। यी स्थानीय संस्कृतिहरू केवल पहिचानको स्रोत मात्र होइनन्, तर सामाजिक एकता, शिक्षा, पर्यटन, र राष्ट्रिय गौरवको लागि पनि महत्वपूर्ण छन्। स्थानीय संस्कृतिको महत्व स्थानीय संस्कृतिले समुदायलाई आफ्नो […]
Continue Reading
वैदिक संस्कृतिमा “शब्द”लाई ब्रह्म मानिएको छ — “शब्दो वै ब्रह्म” भन्ने उपनिषद्को वचनले स्पष्ट गर्छ कि सम्पूर्ण सृष्टिको मूल ध्वनि नै ऊर्जा हो। यही ऊर्जा जब मन्त्रको रूपमा सुसंरचित गरिन्छ, तब त्यो केवल आवाज होइन, चेतनाको कम्पन बन्न पुग्छ। मन्त्रको यही सूक्ष्म शक्ति मानव जीवनमा आध्यात्मिक, मानसिक, र भौतिक तीनै तहमा प्रभाव पार्छ। मन्त्रको उत्पत्ति […]
Continue Reading
वैदिक परम्परामा शुभ मुहूर्तको धारणा अत्यन्त गहिरो र सूक्ष्म छ। समय केवल घडीको टिक–टिक होइन, यो ब्रह्माण्डको गति हो, जसले प्रत्येक कार्यको परिणामलाई प्रभावित गर्छ। हिन्दू धर्मशास्त्रले “काल” अर्थात् समयलाई भगवान् विष्णुको एक रूप मानेको छ। त्यसैले सही समय, सही दिशा, र सही भावना सहित गरिएको कार्यलाई शुभ परिणामदायी भनिन्छ। नेपालमा विवाह, गृहप्रवेश, अन्नप्राशन, उपनयन, […]
Continue Reading
वैदिक वास्तुशास्त्र मानव जीवन, प्रकृति, र ऊर्जा प्रणालीबीचको सन्तुलनको विज्ञान हो। यसको उद्देश्य केवल भवन बनाउने होइन, मानिस र उसको वरिपरिको वातावरणबीच सकारात्मक ऊर्जा प्रवाह सुनिश्चित गर्नु हो। नेपालजस्तो धार्मिक, सांस्कृतिक र भौगोलिक विविधता भएको देशमा वास्तुशास्त्रले जीवनका हरेक क्षेत्रमा गहिरो प्रभाव पारेको छ — घर निर्माणदेखि मन्दिर र सार्वजनिक संरचना डिजाइनसम्म। वैदिक वास्तुशास्त्रको उत्पत्ति […]
Continue Reading
वास्तुशास्त्र प्राचीन भारतीय सभ्यताबाट उत्पन्न भएको गहिरो विज्ञान हो, जसले भवन, वातावरण, र मानव जीवनबीचको सम्बन्धलाई सन्तुलित बनाउन सिकाउँछ। “वास्तु” को अर्थ हो बसोबास गर्ने स्थान र “शास्त्र” को अर्थ हो ज्ञान वा विज्ञान। वास्तुशास्त्रले मानिसको जीवनमा सुख, शान्ति, र समृद्धि ल्याउन प्रकृति, दिशा, र ऊर्जा सन्तुलनको महत्त्व बुझाउँछ। वास्तुशास्त्रको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि वास्तुशास्त्रको उल्लेख वेदकालदेखि […]
Continue Reading