Sample Page

साँझ परेपछि लुगा भित्र्याउने चलन: नेपाली लोकआस्था र व्यावहारिक ज्ञानको विमर्श

परिचय: आस्था र अभ्यासको बुनोट नेपाली समाजमा साँझ पर्नुअघि बाहिर सुकाइएका लुगाहरू भित्र्याउने चलन एक सामान्य घरेलु कार्य मात्र होइन, यो एक गहिरो सांस्कृतिक अनुष्ठान हो। यो परम्परा सुरक्षाको एक परिष्कृत अभ्यास हो, जुन दुई फरक तर एकअर्काका पूरक धागोहरूबाट बुनिएको छ: पहिलो, रातको समयमा हुने खतराहरूसम्बन्धी लोकआस्थाको एक समृद्ध तानाबाना, र दोस्रो, स्वास्थ्य र […]

Continue Reading

तन्त्रशास्त्र र वास्तुशास्त्रको तुलनात्मक विमर्श: पौराणिक आधार, दार्शनिक सम्बन्ध र पदानुक्रमिक विश्लेषण

खण्ड I: तन्त्रशास्त्रको बृहत् विमर्श: परिभाषा, सिद्धान्त र पौराणिक आधार १.१. तन्त्रको व्युत्पत्ति र परिभाषा: ‘विस्तार’ र ‘मुक्ति’ तन्त्रशास्त्र हिन्दू ज्ञान परम्पराको एक गहिरो र प्रायः गलत बुझिएको शाखा हो। ‘तन्त्र’ शब्दको व्युत्पत्तिले नै यसको मूल दर्शनलाई उजागर गर्दछ। यो शब्द संस्कृतको दुई धातुहरूबाट बनेको मानिन्छ: ‘तन्’ (जसको अर्थ ‘विस्तार गर्नु’ वा ‘फैलाउनु’ हो) र […]

Continue Reading

ज्योतिष शास्त्र र वास्तु शास्त्र: एक तात्विक एवं तुलनात्मक विश्लेषण

परिचय वैदिक ज्ञान-परम्पराका दुई प्रमुख स्तम्भका रूपमा ज्योतिष शास्त्र र वास्तु शास्त्रले सहस्राब्दीदेखि मानव जीवनलाई मार्गदर्शन गर्दै आएका छन्। यद्यपि, आम प्रचलनमा यी दुई शास्त्रको गहिरो दार्शनिक र प्राविधिक सम्बन्धलाई पूर्ण रूपमा नबुझिएको हुन सक्छ। प्रयोगकर्ताद्वारा प्रस्तुत आधार-प्रस्तावना—कि वास्तु “विशुद्ध विज्ञान” हो र ज्योतिष “भूत, वर्तमान, भविष्य बताउने शास्त्र” हो—एक महत्वपूर्ण र प्रचलित दृष्टिकोण हो […]

Continue Reading

रातको ऊर्जा र आत्माको सुरक्षा: एक गहन विमर्श

परिचय: भौतिक र ऊर्जा जगत्को अन्तरसम्बन्ध हाम्रो भौतिक संसारसँगै एउटा सूक्ष्म ऊर्जा जगत् पनि समानान्तर रूपमा अस्तित्वमा रहन्छ, जहाँ सकारात्मक र नकारात्मक ऊर्जाहरू निरन्तर प्रवाहमा हुन्छन्। दिनको समयमा सूर्यको प्रकाश र জাগरणले सकारात्मक ऊर्जाको प्रभावलाई बढावा दिन्छ, तर जब रात पर्छ, यो सन्तुलन परिवर्तन हुन्छ। अँध्यारोको आगमनसँगै, एक प्रकारको भारी, अव्यवस्थित र नकारात्मक ऊर्जाको प्रभाव […]

Continue Reading

ज्योतिषीय गोचर प्रतिवेदन: माघ २०८१ को ग्रह गतिशीलताको विस्तृत विश्लेषण

१. कार्यकारी सारांश र आकाशीय संरचना माघ २०८१ (मध्य जनवरी देखि मध्य फेब्रुअरी २०२५) को ज्योतिषीय परिदृश्य दुर्लभ र जटिल ग्रह स्थितिहरू द्वारा परिभाषित गरिएको छ। मकर राशि (पृथ्वी तत्व) मा ग्रहहरूको विशाल जमघट र त्यसपछिको कुम्भ राशि (वायु तत्व) मा ऊर्जाको स्थानान्तरणले १२ वटै लग्नहरूका लागि कार्मिक मार्गमा निर्णायक मोड ल्याउनेछ। यो प्रतिवेदन विशेष […]

Continue Reading

माघ सङ्क्रान्ति: नेपाली संस्कृति, पोषण विज्ञान र शिवतत्वको एक विस्तृत अनुसन्धान प्रतिवेदन

१. परिचय तथा पृष्ठभूमि नेपालको भौगोलिक र सांस्कृतिक विविधतामा माघ १ गते, जसलाई मकर सङ्क्रान्ति वा माघे सङ्क्रान्ति भनिन्छ, एक विशिष्ट र बहुआयामिक पर्वको रूपमा स्थापित छ। विक्रम सम्वत् पात्रो अनुसार दसौँ महिनाको पहिलो दिन पर्ने यो पर्वले केवल पात्रोको पाना पल्टाउने कार्य मात्र गर्दैन; यसले ऋतु परिवर्तन, कृषि चक्रको समाप्ति र नयाँ सुरुवात, तथा […]

Continue Reading

वृहत् जैमिनी ज्योतिषीय अनुसन्धान प्रतिवेदन: सिंह लग्न, मिथुन आत्मकारक र कुम्भ अमात्यकारकको गहन विश्लेषण

१. प्रस्तावना तथा ज्योतिषीय पृष्ठभूमि (Introduction and Astrological Framework) ज्योतिष शास्त्र, जसलाई ‘वेदको चक्षु’ वा आँखा मानिन्छ, मानव जीवनका अदृश्य आयामहरूलाई केलाउने एक प्राचीन र वैज्ञानिक पद्धति हो। यस अनुसन्धान प्रतिवेदनको मूल उद्देश्य एक विशिष्ट कुण्डलीको गहन विश्लेषण गर्नु हो, जसमा सिंह लग्न (Leo Ascendant), मिथुन राशिको आत्मकारक चन्द्रमा (Atmakaraka Moon in Gemini), र कुम्भ […]

Continue Reading

नेपाली परम्परामा जन्म समय किन महत्वपूर्ण मानिन्छ

नेपाली धार्मिक, सांस्कृतिक र दार्शनिक परम्परामा जन्म समयलाई साधारण घडीको समयको रूपमा होइन, जीवनको गहिरो आधारका रूपमा बुझिन्छ। जन्म समय भनेको केवल बच्चा जन्मिएको क्षण मात्र होइन, त्यो क्षणमा ब्रह्माण्डीय शक्ति, ग्रहगति, समयचक्र र कर्मबीच स्थापित हुने सम्बन्ध हो भन्ने मान्यता वैदिक दर्शनमा पाइन्छ। यही कारणले नेपाली समाजमा जन्म समयलाई व्यक्तिको सम्पूर्ण जीवन यात्रासँग जोडेर […]

Continue Reading

कुण्डलीमा पितृ दोष: एक गहन शास्त्रीय, दार्शनिक तथा ज्योतिषीय अनुसन्धान प्रतिवेदन

१. प्रस्तावना: अस्तित्वको महासागर र पितृ ऋणको अन्तर्प्रवाह मानव जीवन केवल हाड र छालाको थुप्रो मात्र होइन, न त यो केवल वर्तमानको क्षणभंगुर सासको धड्कन मात्र हो। वैदिक सनातन चिन्तनधाराको विशाल फलकमा उभिएर हेर्दा, एउटा व्यक्ति ‘स्वयं’ मा पूर्ण हुँदैन; ऊ त अनन्तकालदेखि बगिरहेको रगत, संस्कार, चेतना र कर्मको एक अविच्छिन्न प्रवाहको नमेटिने कडी हो। […]

Continue Reading

ज्योतिषीय दृष्टिकोणमा पितृदोष: एक विस्तृत तथा गहन अनुसन्धान प्रतिवेदन

१. प्रस्तावना: वैदिक ज्योतिषमा पितृदोषको दार्शनिक तथा आध्यात्मिक आयाम वैदिक सनातन धर्म र ज्योतिषशास्त्रमा ‘पितृदोष’ को अवधारणा केवल एक ज्योतिषीय योग मात्र नभएर, यो सृष्टि, वंश परम्परा र कर्मको गहन सिद्धान्तमा आधारित छ। आधुनिक समाजमा यसलाई अक्सर भय वा अन्धविश्वासको रूपमा हेरिएता पनि, एक गम्भीर ज्योतिषीय अनुसन्धानले के देखाउँछ भने, यो हाम्रो ‘डीएनए’ (DNA) वा […]

Continue Reading